بحث های زیادی در مورد آران و آذربایجان در کتاب های تاریخی فارسی صورت گرفته است. این درحالی است که در کتب ترکی تقریبا به این مسئله پرداخت نشده است.دلیل این مسئله بسیار ساده است.واژه آران( با تلفظ آران و نه اَران که فارس زبان ها تلفط می کنند) در زبان ترکی مخصوصا در روستا ها و میان عشایر بسیار مصطلح است و مفهوم خود را دارد.آران در زبان ترکی به معنی محل گرمسیری و زمین پست و گرمسیری به کار می رود(1) و واژه مقابل آن «داغلیق» یا «داغلیخ» به معتی ناخیه کوهستانی و سرد می باشد. مثلا داغلیق قره باغ به معنی قره باغ کوهستانی به ناحیه کوهستانی و سردسیر قره باغ اشاره می رود. آران در میان عشایر مهاجر فصلی بیشتر اشاره به دشت مغان و نواحی پایین دست رود ارس دارد که در فصل های سرد عشایر در این نواحی اتراق می کنند.در فصل های گرم هم عشایر آذربایجان به نواحی داغلیق قره داغ(قره داغ به رشته کوه های شرق سبلان و ناحیه جنوبی رود ارس اطلاق می شود که بعد ها نام آن توسط حکومت مرکزی به ارسباران تغییر یافت) و دامنه های سبلان و سهند کوچ می کنند.در زبان ترکی هم استفاده از واژه «آران» به خصوص در میان ترک زبانان ناحیه اردبیل و مغان بسیار مصطلح است.با توجه به کوهستانی بودن ناحیه آذربایجان درصد کمتری از زمین های این نواحی هموار و گرمسیری بوده و به همین دلیل مناطقی که به آن ها آران اطلاق می شود بیشتر در محدوده مرز های ایران به دشت مغان اطلاق می شود. در واقع آران نام عمومی مکان است و به ناحیه خاصی اطلاق نمی شود و نام ناحیه خاصی نیست بلکه واژه عمومی مصطلح در زبان ترکی است و به اشتباه از جانب گویشوران سایر زبان ها یا احتمالا سیاحان خارجی زبان به معنی اسم مکان تفسیر شده است. بسیاری از مناطق خاک جمهوری آذربایجان هم پسوند آران را به دنبال نام خود دارند. مثلا آران شکی که با ناحیه پست و هموار شکی اطلاق می شود(2)
البته اینگونه ضبط اشتباه نام ها در تاریخ بسیار رایج است.(از هرودوت گرفته که نام های مکان های ایرانی و پادشاهان ایرانی را به اشتباه ضبط کرده است تا شاردن جهانگرد فرانسوی که نام تبریز را در نقشه معروفش توریز ضبط کرده است این گونه اشتباهات رایج بوده است)
(1) خوشبختانه مترجم گوگل کار را بسیار راحت کرده است... در این مترجم هم آران در زبان ترکی آذری به مفهوم زمین پست آمده است: http://translate.google.com/?tab=yT#az|en|aran%0A
(2) http://az.wikipedia.org/wiki/Aran_%28%C5%9E%C9%99ki%29
http://az.wikipedia.org/wiki/Aran_%28%C5%9E%C9%99ki%29
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر